0

İDRAR KAÇIRMA

İDRAR KAÇIRMA

Hern iki böbrek tarafından kan temizleme işlemi sonu atık olarak üretilen idrar iç idrar yolları aracılığı ile idrar kesesine gelir.Erişkin günde 800-1200 cc idrar üretir. Bu bizim suda eriyen katı maddelerin vücuttan atılması için gerekli miktardır.Ayrıca ortalama 1000 cc idrar çıkarmak için 3 misli sıvı almamız gerekliliğini de hatırlamamız lazım.

1


Bilindiği gibi;3 yaşından başlayarak idrarımızı kontrol altına almaya başlarız.Bu yaşa kadar idrar kaçırmak doğal sayılır ve İdrar kontrolü insanın gelişimi ile kazanılan bir işlevdir.

İdrar kesesinin görevi;Bilinçli olarak sinir sistemi kontrolünde idrar kesesinin, düşük basınç altında ,idrarı yeteri kadar depolamak,uygun yer ve zamanda da boşaltmaktır.Biz bu olaya kontinasyani ”idrarını kontrol etme” işlevi adını veriyoruz.

İdrar depolanırken  beyine sinyal gider ve beyin mesanenin kasılmasını engelleyecek ve idrar tutmayı sağlayacak olan sinyali gönderir. Mesanede biriken idrar kişiyi zorlayacak konuma geldiğinde beyin tuvalete gitmek için kişiyi uyarır. Böylece kişi tuvalete gidip idrar kesesinin boşalmasını sağlar. Normal bireylerde mesanede 200 ile 350 ml arasında idrar birikebilir.Bumiktyarın üzerinde işeme hissi oluşur.

İdrar kontrolü için

  • Sağlam sinir sistemi ve sinirlere,

2

  • Sağlam idrar kesesine,

3

  • Sağlam dış idrar yoluna ;yani üretraya,

4

üretra kanında 3-4 cm  ,erkekte ise üretra 40-25 cm uzunluğundadır ve prostatın içinden geçer.Erkekte iç ve dış sfinkter denen idrar yolunu açıp kapatan kaslar mesane boynu ve hemen prostatın altında yerleşmiştir.Kadında ise iç sfinkter mesane boynunda dış sfinkter ise tüm dış idrar yolu boyunca yerleşiktir.

  • Sağlam pelvik kaslara (apışarası kasları;İdrar kesesi ve dış idrar yoluna desteklik yapan kaslar)

5

gereksinim duyulur.

İdrar kaçırmayı olumsuz etkileyen faktörler

  • İlerleyen yaş
  • Fazla kilolu olmak, obezite
  • Kalıtımsal sebepler
  • Kabızlık
  • İdrar enfeksiyonları (kadınlarda sistit, mesane iltihabı)
  • Vajinal enfeksiyonlar
  • İdrar taşları ve tümörleri
  • Zor doğumlar,
  • Menopozla ilişkili hormonal değişiklikler
  • Şua tedavisi
  • Sinirsel hastalıklar ve erkeklerde görülen prostat büyümesi
  • Kadınlarda devamlı idrar kaçırmaya sebep: mesane-vajina arasında ya da böbrekle mesane arasındaki idrar borusu (üreter) Vajina arasında oluşacak delikler (fistüller)
  • Kontrolsüz şeker hastalığı
  • Alkolizm
  • Prostat kanseri için yapılan ameliyatlar
  • Adele gevşeten, tansiyon düşürücü, idrar söktürücü, sakinleştirici, depresyona karşı alınan ilaçlar, alerji ilaçları
  • da idrar kaçırmaya sebep olabilir.
  • Beyin fonksiyonlarında yavaşlamaya neden olan hastalıklar (demans, alzheimer, damarsal hastalıklar vb)

Yukarıda sayılanları genelde idrar kaçırma sorunu için neden olarak sayabiliriz.

İdrar kaçırma tipleri

İdrar kaçırma başlıca 5 ana grupta incelenir .Bazen de idrar kesesi sinirlerinde ve kaslarında bozukluk nedeniyle idrar kontrolü bozulur.Bu gurup da nörojen mesane olarak bilinir.

 6

  1. Stress inkontinans(İdrar kaçırma): Kas,sinirgüçsüzlüğüne bağlı olarak idrar kesesinde ani basınç artmasına bağlı kaçırmadır.Stres(egzersiz,zorlanma,ıkınma) yaratan gülme, öksürme, hapşırma, egzersiz yapma, yürüme hatta oturma veya ağır bir eşya kaldırırken idrar kaçabildiği gibi idrara çıkmaya yetişmeden kaçırma sorunu yaşanabilir.
  1. Acil İdrar Yapma: İdrar kesesinin kontrol edilemeyen otomatik kasılmasına bağlı olarak idrar kaçırmadır.(urgeinkontinans; yetiştirememe)

7

  1. Karışık tip: Her iki durumun da varlığıyla idrar kaçırma
  1. Sinirsel bozukluk (Nöropatik mesane);Alt idrar yollarını kontrol eden beyin,omurilik ve sinir uzantılarında oluşan hasar nedeniyle idrar kaçırması görülkebilir.Belli bir seviyede idrar kesesi dolgunluğu olunca otomatik olarak işeme hissi oluşabildiği gibi hiç idrar yapamayıp taşma şeklinde de idrar kaçırması görülebilir.Ayrıca idrar hiç hissedilmeden de devamlı kaçabilir.

8

  1. Özel idrar kaçırma tipleri

Gece yatak ıslatma (enürezisnoctürina)

Gündüz idrar kaçırma

Cinsel temas esnasında idrar kaçırma.

İlaç alımına bağlı idrar kaçırma.

İdrarda dolgunluk hissi ve bunu gidermek için sık sık idrara çıkma, idrarın tamamen boşaltılamadığı hissi gibi yakınmalar olabileceği gibi işeme sonu damlatma şeklinde idrar kaçırması olabilmektedir.

Erkeklerde idrar kaçırma; kadınlara göre bu sorunu daha az yaşamaktadır. Çünkü idrar tutmayı sağlayan kas yapıları fizyolojik olarak daha sağlamdır.

  • Prostat büyümesine bağlı mesane çıkım tıkanıklığının zamanında tedavi edilmemesine bağlı iç sfikter bozukluğu ile ortaya çıkan idrar kaçırma :Prostat hastalığının tedavisi ile yakınmalar düzelir
  • Prostat ameliyatları sonrası görülen idrar kaçırma iç ve dış sfikter bozukluğu ile ortaya çıkan idrar kaçırma. Bu durumlar ilaç kullanma ,kegelexersizleri veya sfinkter mekanizmasını sunni olarak yerine koyacağımız ameliyatlarla giderilir.

Kadınlarda İdrar Kaçırma; Menopoz döneminde ve sık doğum yapan kadınlarda sıklıkla görülür. 40 yaşından büyük her dört kadından birinde görülebilen yaygın bir sorundur. Zaman zaman doğum yapmamış genç kadınlarda bile görülebilir.Kadınlarda idrar kaçırma şikayetlerinin en önemli nedeni genetik yapıdır. Bağ dokusu, kalıtımsal olarak zayıf ve sarkmaya eğilimli olan bireylerde bu problem sıklıkla oluşur.

İdrar kaçırma nasıl tanınır;

En önemli tanı yöntemi hastanın verdiği öyküdür.kaç defa idrar yaptı,kaç pet değiştirdi,kaç defa çamaşır değiştirdi, İdrar yaparken işeme hissinin olup olmadığı sorgulanmalı.

  • Fizik muayene;
  • İdrar tetkiki
  • Üriner sistem ultrasonografisi
  • Ürodinamikçalışma;Bunların en basiti olan üroflowmetri (Halk arasında işeme elektrosu olarak bilinir) her işeme yakınması olan kişiye yapılmalıdır.
  • Sistoskopi;Kapalı yöntemle idrar kesesini gözlemleme işlemidir.
  • Gerek görüldüğünde İVP,tomografi,manyetikrezonas (mr) sintigrafi gibi incelemeler yapılır.Mesaneden böbreğe idrar kaçışı(reflü) olup olmadığı değerlendirilir.

İdrar Kaçırma Tedavisi

Cerrahi olmayan tedavi:

  • İdrar kaçırmayı artıran nedenlerin tedavisi yapılmalı.Örneğin; kabızlık, şişmanlık, sigara kullanımı, aşırı sıvı alımının önlenmesi, enfeksiyonların tedavisi gibi
  • İdrar depolanmasına yardımcı ilaçlar;Stres ve urgeinkontinansta kullanılır.
  • İdrar boşalmasına yardımcı ilaşlar;Dış idrar yolunda darlık ve anormal kasılma nedeniyle idrar kaçıranlarda kullanılır.

Kegel egzersizleri: Pelvis, leğen kemikleri arasında kalan bölgedir. Doğum sırasında, bebeğin takip edeceği yol burasıdır. Pelvis bölgesinde çok sayıda kaslar vardır. Bu kasların eğitimi idrar yaparken, bu bölge kaslarının sıkılması ile idrar akımının durdurulması ve bir süre tutulması ile sonra tekrar gevşetilmesi ile olur. Bu işlemi yaparken hangi kasların kasılmasının bu etkiyi sağladığı anlaşılmaya çalışılmalıdır. Bu kas grupları öğrenildikten sonra, gün boyu 200-500 kere kasılmalı ve gevşetilmelidir. Günde 3 veya 5 seans,her seans da 10 kez “onsayana kadar makatını sık,10 sayana kadar sıkılı tut,on sayana kadar gevşe” hareketiyle kegelexersiziyaptırılır.Bu işlem idrar kesesi boşken gerçekleştirilir. Hamilelik süresincede en az 3 kez yapılmalıdır. Kegel egzersizleri, özellikle doğum sonrası sık olarak görülen öksürmek, aksırmak, gülmek ile idrar kaçırmayı engellemektedir.

Bu egsersizi yapamayanlara düşük voltajlı uyarıcı cihazlarla da yardımcı olmak mümkündür.

Cerrahi tedavi : Stresinkontinansın tedavisi, cerrahi yöntemlerle yapılır. Çeşitli ameliyat tipleri mevcuttur.

Erkekte

Nedene yönelik cerrahi yapılır;Küçük mesane hacminde mesane büyütücü operasyonlar yapılır.

9

Üretra ve mesane boynununu tıkayan prostat büyümesi ,prostat kanseri ve dış idrar yolu darlıklarının gibi hastalıkların tedavisi.

Üretrada sfinkter yakınına dolgu maddesi uygulanması.aşşağıda şekilde göründüğü gibi.

10

Yapay idrar yolu sfinkteri takılması

11

TOT ve TVT gibi metodlarla üretra ve pelvik tabanın desteklenmesi

12

Sinirsel bozukluğa bağlı idrar kaçırmalarında nöromodülator cihazı takılması.Bu da sakral ve tibial diye ikiye ayrılır.

13

15

Kadında

Sistosel onarımı;İdrar kesesinin vajenden sarktığı durumlarda yapılan bir ameliyattır.

16

Marshal Marketti Krantz Ameliyatı

17

Burch ameliyatı

18

TVT;Üretra ve mesane boynunun simfizispubis üst kısmına geçirilen bant ile askılanarak sabitlenmesi

19

TOT;Üretra ve mesane boynunun 0bturatuar kanaldan geçirilen bant ile askılanarak sabitlenmesi

20

Pelvik tabanın güçlendirilmesi için farklı ameliyat ve “hamak” şeklinde özel tapeler kullanılmaktadır.

21

admin

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir