PROSTATİT KADER Mİ?

PROSTATİT KADER Mİ?

Prostat ;Sadece erkeklerde bulunan bir salgı bezidir, Erkeklerde mesanenin altında penis kökünün hemen üzerinde , Ağırlığı 18-20 gram, İri kestaneye benzeyen bir organdır.

Prostat bir dış salgı bezidir. Aynı zamanda organizmanın ikincil sex organıdır. En önemli vazifesi meninin %80-95’ ini teşkil edecek oranda spermi sulandırır. Böylece spermi korur, ejekulatın miktarını çoğaltarak döllenmeyi kolaylaştırır.

Prostatit;prostatın akut bakteriyel enfeksiyonundan, prostatın kronik ağrılı sendromlarına dek uzanan geniş bir hastalık yelpa zesini içermektedir. Toplumda tüm erkeklerin %10-14’de kronik prostatit görülmektedir.

 

Prostatite neden olan mikroorganizmalar kan ve normal idrar yoluyla prostata ulaşırlar. Genelde prostatit  50 yaş altında genç erkeklerde  görülür ancak prostatitlerin %5-10 kadarında etken olan mikroorganizma izole edilebilir bu nedenle de birçok hastaya tecrübeye dayalı tedaviler uygulanılır.Son zamanlarda yapılan çalışmalarda abakterial   kr.prostatitlerin 2/3’ünün  ne denin de hücre içerisinde paraziter olarak yaşayan chlamidya bakterisi olduğu anlaşılmıştır.

Klinik olarak hastalarımızda;

  • İşemeye ait yakınmalar;Sık ve sıkışık idrar yapma, idrar yapmayı takiben tam boşalamama, tekrar işeme hissi, çabuk sıkışma,yanma hissi,…vb
  • Cinsel yakınmalar;Ağrılı orgazm,meninin kanlı gelmesi, cinsel isteksizlik (%50)
  • Ağrılar;Göbek altında,testiste,apışarasında görülen ağrıla ra bele ve bacaklara yayılan ağrılar da eşlik eder.Ayrıca hastaların ağrı algıları da bozulmuştur.
  • Psikolojik yakınmalar;Olumsuz düşünceler, depresyon, takıntılı düşünceler çoktur.Hastalar kandilerini kötü hisse derler bazen bu duygu o kadar üst seviyeye çıkar ki kendilerini ”engelli” gibi hissedip dış dünya ile ilgisini kesme noktasına getirenler vardır.

Yukarda bahsedilen geniş yelpazede yakınmalar görülebilir.

 

Prostatitli hastalar beş katogoride takip edilir.

  1. Akut Prostatitli hastalar;Ateş,perineal ağrı,asğrılı işeme, yakınmaları olur.Belirtiler çoğu kez korunmasız cinsel te mastan sonra görülür.Tedavi uygun antibiotik+analjejik ve antiflojestik ile yapılır.
  2. Kronik Bakterial Prostatitli Hastalar; Sperma ve urethral sürüntü kültürlerinde Chlamydia, ureaplasma, mycoplas ma, gonococcus, veya virus (HPV,HSV) gibi mikroorga nizmalar saptanır.Bu işlemler sırasında  PCR testi kullan mak daha güvenilir bir seçenektir.
  3. Kronik prostatit (KP) =Kronik prostatit pelvik ağrı  sendromu (KPPAS); Bazı kr prostatitli hastalarda self-immunite saptanmıştır. Spermdeki Cytokin (IL2-IL6-TNFalfa) olarak bilinen protein miktarı oldukça artmıştır Yani savunma sistemimiz bilinemeyen bir nedenle kendi prostatımıza düşman kabul ederek ona saldırır.
  4. Kr prostatite irritasyon;Prostatitlilerde perineal kaslarda spasm ve pudental sinirde inflamasyon sık görülür.
  5. Kr prostatite komplikasyon;Mesane boynunda anotomik değişim (sklerozis),üretral darlık ve deformasyonlar nadir de olsa görülürler.

HASTALIĞIN TANISI

Kanda PSA bakılması.tam  İdrar tetkiki,idrar kültürü,sperm incelemesi,bazen de ileri mikrobiolojik çalışmalar (PCR gibi genetik inceleme) gerektirebilir.Ayrıca;

  • Four Glas Test (Dört Bardak Testi);Tanıda halen”Altın standarttır
  • Prostatın parmak ile değerlendirilmesi.

  • Trans rektal ultrasonografi (TRUS)

 

  • Gerektiğinde bilgisayarlı tomografi (CT ) ve MR ile rahatlıkla yapılabilir.


HASTALIĞIN TEDAVİSİ

A. 1 ve 2. katogorideki  akut ve kronik bakteriel prostatit tedavisinde sorun yoktur. Tedavide “kan prostat engelini” geçebilen eritro mycin,oleoandomicin, trimetoprin, roza micin ,  kinolon grubu antibiotikler kullanılmalı.Tedavi prensip olarak;Uzun süreli antibiotik(3-4 hafta) +ağrı kesici+ödem çözü cü içermelidir.Ayrıca prostat apsesi gelişmiş ise cerrahi olarak bunun boşaltılması gerekir.

B. Tedavide asıl sorun 3.(4. ve 5.) katogoride yer alan ve tüm hastaların %80-85 kadarını oluşturan Kronik prostatit (KP) veya Kronik prostatit pelvik ağrı sendromu   (KPPAS)   olarak bilinen  hastalardır. Tedavide başarı şansı yeni gelişmelerle %85’e varan oranlara ulaşmıştır. Burada da tedavi prensipleri aşağıdaki gibi sıralanabilir.

1)    İdrar yapmanın rahatlatılması ve ağrı ile mücadele;

  •  Mikroorganizma üretilmese bile Antibiotik+Ağrı kesici+ Ödem çözücü + Kas gevşetici ilaçlar ağızdan,kas içi veya damar yoluyla verilir (tedaviye 3 – 4 hafta )devam edilir.
  • Prostatı açıcı ve gevşetici ilaçlar ile işemeyi rahatlatmak
  • Gelişen komplikasyonların tedavisi.

2)  Sexuel sorunlara yönelik tedavi.

3)  Depresyon,takıntı gibi psikolojik sorunların giderilmesi.

4)  Kronik prostatit tedavisinde yeni yaklaşımlar başlığı altında incelenen tedavilerin uygulanması.

a.    ESWT;Vücut dışından düşük doz ses dalgası uygulanarak yapılan tedavidir.ESWT nin kas ağrısı ve onu tetikleyen hastalıkların üzerinde pozitif iyileştirici  etkisi gözlen mektedir.Yayınlarda kr prostatitte bu metodla %85’e varan oranlarda iyileşmeler bildirilmiştir.

                          Medivia Hastanesinde kullanılan BTL isimli hem düşük doz laser hem de soft şok dalgası üreten cihaz

ESWT  Aşşağıda anlatıldığı biçimlerde etkisini gösterir.

  • Substance P ; Sinir uçlarından salgılanır ve  ağrı maddesi olarak bilinir. Kas ve iskelet sisteminde ağrıyı azaltması. duyu sinirlerini etkileyerek damar ve sinir uçlarından Substance P ve nitroz oksit gibi messenger moleküllerin salınımının arttırılması damarlarda ve kaslarda gevşeme yapar,Ağrı azalırken ortama giden kan akımı artar ve Dokunun iyileşme hızlanır.Aynı şekilde hücre membranla rındaki iyon kanallarının aktivasyonu, artan metabolizma ve vasküler büyüme faktörlerindeki artış iyileşme sürecine katkıda bulunur.
  • Fibroz kireçli dokuyu ;Kırar,bozar ve atıklar da lenfatiklerle olay yerinden uzaklaştırılır.
  • Yeni damar oluşumu : Şok dalgaları ile azalan ağrı  nedeniy le damarlar genişler ve yeni damarlar oluşuğu gibi damar büyümesini sağlayan faktörlerin artmasına neden olur.

                           .      eNOS (endothelial nitric oxide synthase),

                           .      VEGF (vessel endothelial growth factor)

                           .      PCNA (proliferating cell nuclear antigen) gibi.

 

                                                                             Uygulama: Erkekte perineal (apış arası) ve suprapubik(göbek altı) olarak uygulanabilir.

b.  İntra prostatik enjeksiyon;Kronik prostatitte intra prostatik enjeksiyon(İPİ) tedavisi 30 yıldır yapılagelmek tedir.Bu metodla en az %70’e varan oranlarda kr prostatitte iyileşmeler görülmüştür.Amaç “kan prostat baryerinin” enjeksiyon yoluyla aşılma sıdır.  Prostata içi enjeksiyonu; yaklaşık 3-5 seansta kronik pros tatit rahatsızlığı tedavi edilebilir.Kronik bakteriyel ve nonbakteriyel prostatit hastalarında ve prostat içindeki fibrokalsifik alanların varlığında;

  • Enjeksiyon kokteylini (Kortizon+ Antibiyotik+ Ağrı kesici+Ödem çözücü içerir) bu alanların içine enjeksiyon yoluyla uygulamaktır. Geleneksel antibiyotik tedavileri ile bu odakların tekrar infeksi yona yol açmaları muhtemeldir. Prostatın içine verilen antibiyotik sistemik emilime göre 2500 kat daha fazla oranda bulunur. Bu da tedavinin gücünü artırır.1-2 hafta ara ile yapılacak 3 seanslık IPI  faydalı olacaktır. İPİ ilk kez 1983 de Beart ve arkadaşları tarafından kr prostatit tedavisinde tanımlanmıştır.
  • İntra prostatik PRP enjeksiyon(IPE) Günümüzde bunun dışında IPE olarak trombosit serumu kullanılmaya başlanmıştır. Diş hekimleri tarafın dan 15 yıldır uygulanan PRP tedavisi hızla diğer branşlar tarafından kullanılmaya başlanmış son olarak da ürolojide kr prostatit,üretrit ve sistitte diğer tedavi yöntemlerine ek olarak kullanılmaya başlanmıştır. Özel santrafuj yöntemi ile elde edilen  trombositten  zengin plazmanın yukardaki kokteyl den ayrı olarak ,aynı teknikle özel ultrason eşliğinde yapılması işlemidir.Bu uydulama özel serumda sadece yoğun trombosit (plazmanın en az 2-4 katı) değil hücresel büyüme ve iyileştirme faktörlerininin yoğun olması nedeniyle ürolojide de kullanım alanı bulmuştur.

                            Prostat enjeksiyonu tekniğin kısa açıklaması;

 

  • .      Deri yüzeyinin tam bir dezenfeksiyonu sonrası litotomi (jinekolojik ) pozisyonda makata uyuşturucu jel sıkılıp beklenir.
  • .      Sonra çok ince bir transrektal ultrason probu yönlendirme için makat bölgesine ağrısız şekilde sokulur.
  • .      22-23 g inceliğinde (çok incedir, ağrı hissedilmez) iğne peri prostatik sinir uyuşturması yapılır.
  • .      Prostatta iltihaplanma neredeyse o taraftan girilir.
  • .   Hastamıza özel olarak hazırlanan kokteyl ,prostatın içindeki fibrokalsifik alan içine girilip enjeksiyon şeklinde                                           yapılır.Enjeksiyon     gerekirse tekrarlanır
  • .      İğne çıkarıldıktan sonra prostat masajı uygulanır.
  • .      Bu işlem yaklaşık 15 dakika sürer.
  • .      İşlemden sonra günlük işlerinden geri kalmazlar.
  • .     Cinsel güç kaybı,ereksiyon kaybı,ejekulasyon kaybı gibi yan etkiler görülmez.Tam tersine bu şikayeti olanlarda düzelme görülür.          Ereksiyon gücünde ve cinsel istekte artış olmaktadır.

c.  Düşük doz laser ;Bu lazerler hücresel aktiviteyi uyaran dalga boylarında, soğuk (atermik) ve düşük enerji yayan kaynaklardır. DDLT aşşağıdaki mekanizmalarla etkinlikle rini gösterirler.

  •  Damar genişlemesi ve yeni damar oluşumu.
  •  Ağrıyı azaltır.
  •  Fibroblastların uyarılması sonucunda kollogen yapımının artması sağlar.
  • Doku yenilenmesini artırır.

Bu metodla tedavide de %85ê varan oranlarda kr prostatitte iyileşmeler sağtanmıştır.

 

MERAKLISI İÇİN EK

PROSTATİT  SINIFLANDIRMASI

DÖRT BARDAK TESTİ

1968 de, Meares ve Stamey alt üriner sistemi değerlendirmek için 4 bardak idrar toplama tekniğini tanımladılar.bu sayede üretra,mesane ve prostat enfeksiyonlarını tanımlamak mümkün oldu.30 yıl boyunca da bu inceleme “altın standarttı”.

İlk İşeme;(The voided bladder-1 =VB1);İlk işemenin 10 ml’si üretral örnekleri içerir.

İkinci İşeme ;(The voided bladder-2 =VB2);Orta idrardır. Mesaneye ait örnekleri içerir.

ESP(expresed secretion prostat); prostat masajı esnasında prostatik sıvı direkt steril kaplara alınnarak incelenir.

Üçüncü İşeme (The voided bladder-3 = VB3);Prostatik masajdan sonraki ilk 10 ml’lik idrardır.Prostata ait bilgi verirdiği gibi prostatik üretraya sıkışan ESP materyeli de görülebilir.

Bu 3 idrar spesmenleri ;5 dk santrafuje edilip büyük büyütme mikroskobik merceği ile incelenilir lökositler (lökosit ve çökeltileri),makrofajlar,oval yağ dokusu,eritrositler,bakteri fungal hifeler görülür .

1 damla ıslak ESP muayenesinde WBC’ler(Kanın beyaz küreleri) kamerada sayılırlar.Bu prosedür yüksek standartta yapılan muayenedir.4 spesmen de incelenmek ve kültürleri yapılmak üzre  üzre laboratuvara gönderilir.

Dr.Adnan ARICAN

Medivia Hst.Üroloji U

Medivia Hastanesi Dergisi//Yayınlanacak

admin