İKTİDARSIZLIK

İKTİKTİDARSIZLIK

Penis 3 tane kalem şeklinde çubuktan ,Her bir çubuk da sünger yapısında damarlardan oluşur.Üstteki iki çubuk özellikle penis sertleşmesinden sorumludur ve bunlara corpus cavernozum , altta olan 3.çubuk içinden dış idrar yolu geçer,sertleşmede denge unsurudur buna da corpus spongiosum denir.

Penis başı (glans penis) dediğimiz yapı da bu c.spongiozuma bağlıdır.Bir şemsiye gibi  c.cavernosumların dış ve uç kısmını örter .Fonksiyon olarak 3 çubuğun koordineli  hareketini sağlar .  Kaliteli bir cinsel yaşam ve üreme için penisin sertleşmesi  (tümesans) , serliğini yeteri süre koruması,boşalmayı takiben de serliğin inmesi,yumuşaması (detümesans)  gerekir.Herbir süngerimsi damarsal yapı sertleşme ünitesi olarak adlandırılabilir.Tıpkı sünger suya batırıldığında nasıl genişler ,ağırlaşır ve sertleşirse penis çubuklarının süngerimsi damar yapıları da basınç altında kanla dolarsa peniste kademeli kalkış sonunda tam setleşmeyle biter.Cinsel girişim bittiğinde de sertleşme üniteleri kasılarak içindeki kanı kademeli boşaltır ve peniste inme (yumşama) olur.

Cinsel girişimin  gerçekleşmesi için sağlam damar,sinir ve psikolojik sisteme gereksinim duyulur.Vucudumuzda cinsel olaylardan etkilenmeyen hiçbir organ yoktur.Normal bir cinsel yaşam için her açıdan sağlam bir vücuda sahip olmak gerekir.Cinsel fonksiyon bozukluğu sadece kalp–damar sistemi bozukluğunun değil tüm sağlığımızı etkileyen bir belirtinin habercisidir. Özetle “Kalitesiz cinsellikle kaliteli yaşam olamaz” diyebiliriz.

Son zamanlara kadar ereksiyon güçlüklerinin  % 80-90 ‘ının psikojenik nedenlere ,  % 10-20 ‘  sinin ise organik nedenlere bağlı olduğu söylenirdi.Artık günümüzde organik nedenler %30-70 oranına yükselmiştir.

Toplumda 40 yaşın altında %5-10 iktidarsızlığa rastlanılırken 40 yaş üzeri erkeklerde ise bu oran %50‘yi bulmaktadır.Ayrıca  kontrolsüz Diabet hastala rının %35-50’sinde ED görülmektedir. Bir erkek cinsel girişimlerin% 25 ‘inde ereksiyon sağlayamazsa, sekonder ereksiyon güçlüğünden bahsedile bilir.Malesef erkeklerin birçoğu iktidarsızlık hastalığının kucağında olmalarına rağmen bunun farkında değiller.Burada kültürel faktörler de önemli rol oynamaktadır.Örneğin kalp hastalığı çok doğal karşılanırken cinsel yakınmalar ayıp,günah mekanizmaları ile bastırılabilir,Görmezlikten gelinir,Hatta “kudurdun mu?” Diye yaftalana bilirsiniz.  “Unumuzu eledik eleğimizi astık” ve benzeri ata sözlerimiz bize cinselliğin belli yaşta bitmesi gerektiğini işaret eder.Halbuki cinsellik sayı ve kalitesi yaşla azalsa bile mutluluğu muz için bitmemesi gereken bir süreçtir.

Sertleşmenin (Ereksiyonun) Kontrolü:

İç organlarımızı kontrol eden otonom sinir sistemi adenerjik ve kolinerjik sistem diye 2 ye ayrılmaktadır. Sonrala rı  bunların dışında bir sistem daha bulundu  buna da non adenerjik non kolinerjik sistem (NANK) adı verildi. Ereksiyon da asıl  rol oynayan sinir sisteminin  de bu olduğu anlaşıldı. Adenerjik sinir sisteminin sinyal iletici monekülü adrenalin,Kolinerjik sistemin sinyal iletici monekülü asetil kolin, non adenerjik non kolinerjik sistemi (NANK) sinyal iletici monekülü ise nitroz oksit (NO) dir. NO vazodilatas yon ve  relaksasyon yaparak serleşmeyi sağlar.

 

Normal Potens:Penisin cinsel birleşmedeki davranışı ve kontrolü

  1. Ereksiyon:Para sempatik uyarım ile pudental damar (penis ana damarı)açılır penis çubukları içindeki kavörnöz cisimler (süngerimsi damarlar) dolar. Buradaki  basınç karotis basın cına erişir.Kısaca penisin sertleşmesi olayıdır.
  2. Emisyon: Daha çok sempatik sinir sistemi (toraka lomber sempatik ganglion , T12-L3 )  hakimdir. Seminal kese, prostat gibi sex organlarının salgısı artar(4-6 cc). Bu salgılar genital kanal ile prostatik üretraya gelir.Bu olay silahı doldurup patlamaya hazır tutmaya benzer.Hazırlık dönemidir.
  3. Ejekülasyon:Ejekülat prostatik üretraya gelince başlar. Bulbo kavörnöz, İschio kavörnöz reflex ile ejekülat üretraya itilir. Bu boşalma olayında parasempatik sinir sistemi  hakimdir.Özetle boşalma olayıdır.
  4. Ejekülasyon Durulması: Penisin sakinleşme sürecidir.

Erkeğin cinsel girişim sırasındaki penis davranışı ; sertleşme (tüme sans) , yumuşama (detümesans) konunun anlaşılması açısın dan da çok önemli kavramlardır.Bazı sinyal ileti monekülle rinin (nörotransmiterlerin) bu iki olayı nasıl etkiledikleri aşşağıda özetlenmiştir.

 

TUMESANS:Penisin sertleşmesi demektir.Asetil kolin, VIP, PGE1,PGE2,PG12,Yocon,Papaverin,EDRF Endotel Media ted Response:ADP, ATP, Ca ıonophores,bradikinin, Subs tance-P, EDRF (düz kas genişleticidir) penis sertleşme sini  kontrol eden moneküllerdir.

DETUMESANS:Sertleşmenin sönmesi,yumşama demektir. NE, E,PG 2 alfa,NPY(NöropeptidY),Endothelin-1 penisin yu muşamasına neden olur.

Nedenleri:   

  1. Psikolojik: En sık neden anksiete, firijidite %30-50,vs.
  2. Organik nedenler: %50-70
  • Endokrin Nedenler;Organik nedenlerin %25 kadarı    bu guruptadır.
  • Vasküler Nedenler:%33
  • Nörojen:%11
  • Bağımlılık yapan maddeler:%7

                Sigara

                   a)  Akut Etki:Vazo spazm:Damar daralması

                   b)  Kronik Etki:%86 vasküler yapıda bozukluk . Sigara—–>Nikotin

  • İlaçlar:Tansiyon,mide ve depresyon ilaçları gibi.%8
  • Hormonal ilaçlar:%6
  • Ürolojik nedenler:Çeşitli ürolojik operasyon ve uygula malar.%10

Tanı yolları:Hastanı öyküsü dikkatlice dinlenir,gerekli fizik muayene yapılır. Daha sonra da konunun araştırılması için aşşağıda bahsedilen çeşitli yöntemler kullanılır .

1-İntra kavörnöz testPapaverin testi:Penis köküne turnike takılır. 60mg paapverin 1/3 distal penise enjekte edilir. 5Dk sonra turnike çözülür. Ereksiyon oluşursa hastada organik ED yoktur diye yorumlanılır.Eğer ereksiyon yoksa  %80  organik ED den bahsedilir.

 2-Penil Dopler:Özel bir ultrason tekniğidir.Penis kan akımını ölçülür ve ereksiyon değerlendirir.

 3-NPT :Uykuda gece sertleşmesi anlamındadır,Rigi Scane ise Gece sertleşmesi takip cihazınır.Cinsel olarak sağlıklı bir erkek tanımı için son derece önemlidir.Olayın kavranması için aşşağıda bazı notlar sunulmuştur.

 

  • Normalde gecede 5 kez sertleşme oluşur.
  • NPT genelde REM uykusuyla  ile ilgilidir.
  • 15-20 yaşında gece serleşmesi süresi  REM uyku döneminin (Göz hareketlerinin olduğu dönem)   %90 ını kapsar
  • Penil kan akımı 24 ml/sn ise ereksiyon oluşur.
  • Tam sert leşmede  ise penis kan akımı  80 mm Hg’ye kadar çıkabilir.
  • NPT 3’ ün altında ve süresi 10 dk’ dan az ise impo tansdan bahsedilir.
  • Eğer 1 hafta her gece 5 dk veya en az 1 kez gece sertleşmesi  tam  olursa organik impotans yoktur demektir

4-Cavernöza Grafi :P enis çubuklarına radyoopak ilaç vererek çekilen özel grafidir.

 5-Endokrin testler:FSH,LH,Prolaktin,Testesteron ölçümü gibi

Özet:Rigi Scane + penil dopler + Endokrin testler ile tanı konur

Tedavi:Öncelikle alkol ve sigara ile mücadele edilir.Obesite problemi tedavi edilir.Psikiatrik problemle araştırılır.Geri kalan ürolojik engeller de aşağıdaki gibi aşılmaya çalışılır.

1-Ağızdan alınan ilaçlar.

  • Testesteron eksikse, 200 mg testesteron cyprionat IM verilir.
  • Yocon:Yohobin Hcl presinaptik alfa2 reseptörleri bloke eder.PSS aktive olur.Kimyasal olarak reserpine benzer. Penisi non erektil tutmak için devamlı  adenerjik de şarj  vardır.  Alfa 1 reseptörleri ereksiyonda özellikle olum suz rol oynarlar . Diensefelonda medial optik sahaya etki ederler.Kullanım alanı  ; Sempaticolitic   ,Midriatic  , Afrodiziak
  • Prozasin(*Minipres):Alfa 1 AR antagonistidir. 4 gün 1 mg/gün, 11 gün 4 mg gün kullanılır.Yan  tesir yoksa 6 hafta  süre ile 10 mg/gün’e çıkılır.Başarı %70 dir
  • İsoxsuprine:Beta adenerjik Sitimülatör
  • PD inhibitörleri:cGMP artışına ve erekısiyona neden olur. 5 tipi vardır.Günümüzde en yaygın  kullanılan ilaçlar dır.Viagra, Levitra, Cialis ve benzerleri

2-Penis  enjeksiyon ile uygulanan ilaçla (İntra Cavernöz İlaçlar)

  •  Papaverin; 40 mg ıc uyggulanır.
  •  Papaverin30-60mg +Phentolamin(Regitin) ;30mg karışımdan 5mg ıc uyg. Phentolamin alfa 1-alfa 2 inhibitörüdür.    Başarı %60
  • PGE1 5-20mikro gr sade yada kombine olarak ıc uyg. Başarı %70(Caverject amp)
  • Papaverin30-60mg +Phentolamin(Regitin)+ PGE1

 3-İntra Üretral

  • Muse:Dış idrar yolu adeliğinden içeri konarak uygulanır .

 4-Tras Demal:Penis cildine yapıoştırılarak kullanılan ilaçlar. Nitrogliserin    Paste:Nitroderm TTS

5-Diğer girişimsel olmayan yöntemler

 a)Vakum tedavisi:Özel bir araç ile penis üzerine negatif  basınç uygulan                masıdır.

 

Özellikle herhangi bir ilaç veya girişimsel bir tedavi seçeneğini düşünmeyen hastalar için ideal ve oldukça ucuz bir yöntemdir. Burada pleksiglastan bir fanus içine penis yerleştirilir ve vakum sayesinde içindeki hava boşaltılırken negatif basınç etkisiyle penis damarlarına kan akım eder. Bu sayede penis genişler ve uzar. Meydana gelen sertlik yitirilmemesi içinde penisinin dibine bir lastik halka konur ve fanus çıkartılır. Bu şekilde yarım saat kadar sertleşmiş bir penisle kişi istediği gibi bir ilişkiye girebilir.

 b)Düşük Yoğunluklu Şok Dalga Tedavisi: Vasküler nedenli erektil dis fonksiyon sorunu olan hastaların penis bölge sine bir cihaz tarafından  düşük yoğunlukta, odaklandı rılmış şok dalgalarının gönderilmesi ile yapılır.

Bu cihaz girişimsel (invazivef) olmayan bir metod ile düşük yoğunlukta şok dalgaları penis üzerindeki gövde ve ayaklar bölgesine uygulanır ve sonuçta “penisin kan akımının artar” ve erektil disfonksiyonun ağrısız,etkin tedavi edilmesini sağlar.

  • Penisin 5 bölgesinin her bir alanına 200-300′er şoktan 1000-1500 şok uygulanır.
  • Cihazlar kapasitelerine göre  dakikada 100- 120 şok uygulama yapabilirler.
  •  Seans süresi ortalama 15-30 dakika sürmektedir.
  • Hafif şikayetlerde toplam 6 seans genellikle yeterlidir.
  •  Orta  ve  ağır vakalarda 12 – 18 seans uygulanmaktadır.

 6-Ameliyatlar;Girişimsel ( invazif ) yöntemdir.

  • Penil İmplant:Organik nedenlerde yapılır. Son seçenek olarak değerlendirilmelidir. Organik nedenlerde yapılır. ED tedavisinde altın standart olmasına rağmen; tedavide en az invaziv yöntemden en ağır olanına doğru ilerlemek gerekir. Protez kullanımı; geriye dönüşü olmayan bir karardır! Protezler; tek veya çok parçalı olabilirler.Hiçbir protez;normal fizyolojik ereksiyon gibi ereksiyonu sağlayamaz . Şişirilme yen modeller;penisin her zaman aynı boy ve çapta kalmasına neden olurlar! Hidrolik modeller; Paha llıdır, ancak daha fizyolojikdir! Ereksiyonda çapta artış meydana gelir!

  • Penisin yeniden damarlandırılması operasyonu: Bazı mikrosko pik tekniklerle penise gelen kan akımını arttırmak için damar by-passları yapılabilmektedir.

 

© Dr. Adnan ARICAN