TÜMÖR BELİRTEÇLERİ

 

TÜMÖR BELİRTEÇLERİ (TB): Serum,idrar, bazı kan serli hastaların dokularında saptanabilen maddelerdir .Tümör  beliteçleri  kanser hücrelerinden üretilebildiği gibi kansere  bir yanıt olarak vücut tarafından da üretilebilir .bazı TB bir tip kanser için spesifik olabildiği gibi bazıları birkaç kanser  tipinde ortaya  çıkagelmektedir.Bir çok TB’ı kanserde ortaya çıkabildiği gibi selim  durumlarda da  ortaya çıkabilmektedir.Sonuç olarak tümör marke larının kanser için tanı koydurucu olmadıklarını söyleye biliriz .Bilindiği gibi kanser tanısı ancak dokuların histo patolojik incelemesi sonucu konabilmektedir . Bunun yanı sıra TB’ ları tarama , tanıya yardımcı olma , prognoz belirleme ve nüksleri saptama amaçlarla kullanılabilirler.Tümör marker’ında özellikler

  1. Özgün  olmalıdır.
  2. Yalancı negatiflik oranı düşük ve özgünlüğü yüksek olmalıdır.
  3. Küçük boyutlu tümörlerde dahi pozitif sonuç vermeli,ölçülen düzeyi tümör büyüklüğü ile               paralellik göstermelidir.
  4. Maliyeti düşük olmalıdır.

TB’lerini kısaca özetlersek

NMP-22Mesane tümörlerinde %96 poztiftir.Hematürinin iyi veya kötü nitelikte olduğu bu tetkikle değerlen dirilir.

Beta HCG: %40-60 (+).Pür seminom ve matür teratom hariç diğer testis tümörlerinde %30 (+) dir.

AFP:Yolk Sac Tümör, Terato CA,Embriyonel hücreli tümörlerde artar(%70-90). Seminomlarda ise  normaldir.

CEA:Testis tümörü haricinde  siroz, inflamatuar bağırsak hastalığı, kronik akciğer hastalığı ve pankreatitte de CEA yüksekliği görülmektedir. Ayrıca sigara içenlerin %19’unda ve normal populasyonunda %3’ünde CEA normal kişilerde yüksek bulunabilmektedir. Dolayısıyla CEA patolojik bir tanının yerini alacak durumda değildir.

Prostat Spesifik Antijen(PSA):Prostat epitelinden üretilen en iyi bilinen, potansiyel yararı yüksek olan yega ne TM ıdır. Prostatit ve bening prostat  hipertrofisinde (BPH) de serum seviyesi yükselebileceği gibi esas olarak prostat kanserinde yükselir.Prostat kanserinin tarama,tanı ve tedavi etkinliğinin belirlenmesi ve nükslerin taki binde kullanılabilir.50 yaşını geçen erkeklerde iki yılda bir PSA tayinlerinin yapılması önerilir, her prostat kan serinde değerin yüksek bulunmayabileceği hatırda tutulmalıdır.

  • Semen likefaksiyonundan sorumludur.
  • Kallikrein gen ailesinin bir üyesi olup Serin Proteazı dır.
  • Prostatik epitel ve periüretral glandlar tarafından salgılanır.
  • Yarılanma ömrü 3 gündür.
  • 4 ng/ml altında ise Pca riski %25.10 / ml üzerinde ise Pca riski %60.
  • PSA :2.5 ng ml normal kabul edilme eğilimi vardır.
  • PSA tekbaşına yüksekliği TRUS ve RT den daha değerlidir.
  • Lokal nüks saptanan hastalarda %20-50 DRT bulgusu yoktur.
  • PSA 40-45 ng/ml olanlarda %5 den az kemik taraması gerekir.

Kemik metastazı olanlarda en düşük psa miktarı 46ng/ml dir.(Diğer bir yayına göre psa 10-20 nin üzerinde sintigrafi yapılabilir.)PSA yıllık artışı 0.75 ng/ml üzerinde ise ca düşünülmeli.

YAŞA GÖRE PSA

-40-50      2.5 ng/ml

-50-60      3.5  ng/ml

-60-70      4.5  ng/ml

-70-80      6.5  ng/ml

 


admin