NÖROJEN MESANE

NÖROJEN MESANE

İdrar kesesinin sinirlerinde hastalık  sonucu  depolama ve  boşaltma işlevlerinin bozulması sonucu gelişen klinik tabloya nörojen mesane  (NM) denir . İdrar kesesi asıl görevi yeteri miktarda idrarı düşük basınçlı olarak depolayıp uygun yer ve zamanda boşaltmaktır.Aşağıdaki şekilde ,normal işeme esnasında alt idrar yolunun çalışması gösterilmektedir.Nörojen mesanede bu ritim bozulmaktadır,buna bağlı birçok hastalıklar ve sonunda böbrek yetmezliği gelişmektedir.Onun için nörojen mesaneyi erken tanıyıp önlem almak hastanın yaşam kalitesini yükseltir,daha sağlıklı kalmasını sağlar

Oluşumu:

  • Diabetes mellitus:Şeker hastalığı iyi tedavi edilmezse öncelikle damarlarda dolayısiyle sinir sisteminde harabiyet gelişir.
  •  Tümör:Sinir sistemi veya sinir sistemine yayılan tümörlere ikincil NM görülür.
  • Ttravma:Özellikle trafik kazaları,savaşlarda ve diğer yaralanmalarında NM gelişir
  • Multiple skleroz: Sinir sistemini  tutan özel bir hastalık
  • Tüberküloz
  • Meningo myolosel
Nörojen mesaneli hastada böbrek ve idrar yollarındaoluşan ileri derece bozuklukların ilaçlı böbrek filmi  incelemesindeki görünümü

Sınıflandırma

a)Spinal Şok:Anarşi devridir.Mesane kapasitesi artmıştır. Uninhi kontraksiyonlar yoktur. Lezyon alt kısmında anestezi vardır. Olay6 hafta bazen de 1 yıl sürer.

b)Uninhibe NörojenMesane:Spastik mesanenin hafif şeklidir. serebro vasküler  hastalık arterioskleroz,Zedelenme ve harabiyet üst merkezlerde yani beyin seviyesindedir. multiple  skle roz,parkinsonda görülür. Rezidü yok,kapasite az,sık ve acil işeme hissi vardır.

  • Birçok istemsiz idrar kesesi kasılması olur.Bunlardan biri işemeyi başlatacak kadar güçlüdür.
  • İdrar kesesi kapasitesi normalden küçüktür.(150-200 cc)
  • İşeme akımı güçlüdür.
  • İdrar kesesinde “artık idrar” kalmaz.
  • İdrar kesesinde dolgunluk hissi vardır.(100-150 cc de oluşur)

c)Reflex Nörojen Mesane = Spastik Mesane : Zedelenme ve harabiyet T 12 omurganın  üzerindedir.   Hasta sık sık istem dışı idrar yapar. Kapasite az,rezidü var. (150-200cc) İstemli miksiyon yok, hastada babinski, clonus gibi 1.Motor Nöron lezyonlarına ait reflexler var. VUR sık görülür, röntgende”çam ağacı”manzarasında görülür.

  • İstemsiz idrar kesesi kasılmaları vardır
  • İdrar kesesi kapasitesi değişmemiş veya hafif artmıştır.(250 cc kadardır)
  • İşeme akımı istemsiz,zayıftır,kesintilidir.
  • İdrar kesesinde işemeye rağmen”artık idrar kalması”(100-150 cc)
  • İdrar kesesinde dolgunluk hissi yoktur.

d)Autonom Nörojen Mesane(Flask):İşeme hissi yok,rezidü çok fazla,kendiliğinden idrar yapamaz.T12 vertebra alt kısmı zedelenme ve harabiyetlerimnde oluşan nörojen mesane tipidir.

  • İstemsiz idrar kesesi kasılması yoktur.
  • İdrar kesesi kapasitesi çok artmıştır (700 cc)
  • İşeme zayıftır.Göbek altı bası ile işeme desteklenir.
  • Artık idrar vardır.(En az 150 cc)
  • İdrar kesesi dolgunluk hissi yoktur

                                                                 Flask NM ilaçlı böbrek filmi idrar kesesi görünümü.

e)Sensory Nörojen Mesane :

  • Sadece duyu sinirleri bozulur buna bağlı işeme hiss oluşmadığı için çok idrar birikse bile işeme olayı gerçekleşmez.DM, alkoliklerde olur.
  • Motor Nörojen Mesane:Motor dal bozuktur.Başlarda his normaldir.Rezüdi çok (1000cc) miksiyon yapamaz. Lezyon T12 altıdır.

Şematik olarak idrar kesesini kontrol eden alt ve üst merkezler ,çevresel his-motor sinirler.

 Nörojen Mesanede  Diğer sınıflandırma:

   1)Depolama Bozukluğu:

a-Mesaneye ait nedenler

b-Mesane çıkımına ait nedenler

   2)Boşaltma Bozukluğu:

a-Mesaneye ait nedenler

b-Mesane çıkımına ait nedenler

Nörojenik mesanenin genel belirtileri:

• İdrar kaçırma
• Sık sık ve acil idrara çıkma ihtiyacı
• İdrar yaparken acı veya yanma
•  Belin alt bölümünde, veya yan tarafında acı
• İdrar miktarında artma veya azalma
• Üşütmek
• Ateş diye özetlenebilir.

Yan Etki:Nörojen mesanede işeme bozukluklarına ilave olarak aşağıda değini len başka hastalıklar da görülebilir.

  • Taş (%15-20):İdrar yollarında” enfeksiyon-tıkanıklık-taş” adeta “üçlü çete gibidir.her bir neden diğer birini oluşturur.
  • Amiloidoz:İdrar kesesinde zararlı bir protein birikimidir.
  • Enfeksiyon:  Sinirleri bozuk idrar kesesinin beslenmesi bozulur kaslar da olan bozukluk nedeniyle artık idrar oluşumu başlar,İdrar kesesi en iç döşemesi olan mukoza ve mukozal engelleme bozulması tedavi edilemez enfeksiyonlara yol açar.
  • VUR (%10-40):İdararın böbrek yönüne kaçışı demektir.Önemli hastalık ların habercisidir.
  • Renal yetmezlik:Nörojen mesanede son duraktır.Asıl amaç bu sondan hastayı korumaktır.

Tedavi:

1)Spastik Nörojen Mesane

  • Depolamaya Yardımcı İlaçlar .; Probantin  Bantinova ,Ürispas   (Flavoksat Ditropan  (oxybuty) Bricanyl ,Üropan (Oksibutinin),Detrusitol ( Tolterodin),Mictonorm(Propiverine)

              Emselex(Darifenasin),Spasmex (Trospium)

  • TUR(trans üretral rezeksiyon);Elektrik enerjisi kullanarak, kurşun kalem kalınlığında.içeriyi göre bilen  özel bir  aletle dış  idrar yolundan girilip idrar kesesi çıkımının  kesilerek çıkartılması  işlemidir. Ürolojide   hastalıkların tetkik ve tedavisinde en suk kullanılan yöntemdir
  • Pudental Blok:İdrar kesesine ait bir sinirin  ilaçla felç edilmesi işlemidir

2)Flask Nörojen Mesane:

  • Boşalmaya Yardımcı İlaçlar:Urocholin,  Ephedrin ,Dideral,Dibenzilin ,Aldomet. Dantamacrin, Liorosel, kadında  östrojenli kremler.

3)İntermittant self kateterizasyon veya yeni adı ile TAK:Takılacak sonda disposable olabileceği gibi 700 watt lık mikrodalga fırında 30-60-90 Sn de steril edilmiş sondalar da kullanılabilir.

 4) Üriner Diversiyon:Tedavide yukardaki yöntemler yöntemler yeterli değilse yapılır.


admin