CİNSEL YOLLA GEÇEN HASTALIKLAR

CİNSEL YOL İLE BULAŞAN HASTALIKLAR

Bireysel hak ve özgürlüklerin ön planda olduğu asrımızda buna paralel olarak cinsel alanda da toplum baskısı azalmakta.Cinselliğin serbest yaşanması bizleri bu yolla geçen hastalıklar ile sıkça karşı karşıya getirmektedir. Bu hastalıklar vücudumuza yaptığı etkiden daha çok korku yaratıp cinsel yaşantımızı kabusa dönüştürürler. Cinsel yol ile bulaşan (CYBH) hastalıklar hakkında bilgi edinmek bu konuda duyarlı davranmak hastalıkların erken tanısı ve kolaylıkla tedavi edilmesi demektir.Daha da önemlisi kişilerin cinsel kabusu haline gelen bu hastalık grubunun tanınması huzurlu cinsel yaşantının oluşmasını sağlayacaktır.

Cinsel işlev esnasında yapılan girişimlere bağlı olarak bize bula-şan hastalıklarda çok eşlilik, sağlıksız kişiler ile beraberlik, uyuşturucu kullanımı, düzensiz yaşantı risk faktörlerini artırmaktadır.

Biz yazımızda konunun daha iyi aydınlatılması açısından  tüm CYBH ‘lardan değil de en çok bilinen 3 tanesinden bahsedeceğiz.

ÜRETRİT: Halk arasında “Bel Soğukluğu” olarak bilkinmektedir. Hastalıklı birey ile yapılan cinsel ilşki ile geçer, erkek te 1-2 hafta içinde iç çamaşırını kirleten, penisten sarı-yeşil akıntı, idrarda yanma, penis iç kısmında kaşıntı belirtileri ile kendini gösterir. Kadınlarda ise normalde var olan vajinal akıntı artar sarı yeşil renk değişimi olabilir. Bazen de fark edil meyebilir.Tanıda hastalıktan şüphelenip doktora başvurmak çok önemlidir. Bu hastalığın 3 şekli vardır.

Şekilde penisten akıntısı olan erkekten alınan örnek boyandıktan sonra mikroskopta incelenme resmi görünmektedir.Mikrobun vücut savunma hücreleri etrafında kümelenmesi izlenmektedir.

a)Gonococcal Üretrit (Bel soğukluğu):Etken N.gonorreha olarak bilinen bakteridir.gram negatiftir. Nötrofil içine yerleşir.İnkübasyon periyodu 2-14 gün B kan gurubu olanlarda daha sıktır. Olaya % 2 epidimit eşlik ede

Tedavi: Antibiotikler ile kolaylıkla yapılmaktadır.Tedavi mutlaka doktor gözetiminde ve düzenli olmalıdır ve cinsel eş de bulunup tedavi edilmelidir.

b)Post Gonoccal Üretrit (Gonore sonrası Üretrit):Gonokok tedavisinden 1-3 hafta sonra görülür. Tedavi edilen olguların 1/3 – 2/3 ünde görülür. Hastada iyileşemedim psikolojisi sonucu panik yaratır. Etken:Bakteri benzeri özel mikroorganizmalardır(C.trachomatis %50, Üreaplasma.ürealiticum)Tedavi oldukça basittir.Onun için bazen bel soğukluğu tedaviden 4 gün sonra 4 gün 4×500 tetrasiklin kullanılabilir

c)Non Gonacoccal Üretrit (NGÜ:Bel Soğukluğu Dışındaki Üret ritler):Üretritlerin%80’inde NGÜ vardır.Etken;Özel bir bakteri grubu dur. (C.trachomatis %30-50,Üreaplasm ürealiticum %3-40 ve T.mycop lasm da geri kalan kısmı oluşturur).Ayrıca,hemophilus vaginalis ,mycop lasm hominis de diğer etkenlerdir .%20-40 gono-koksik üretriti ile bera berdir.

Tanı Yöntemleri; Basit idrar ve akıntı direkt muayenesi, kültür test lerine ek olarak bazı özel incelemeleri de yapmak gerekir.

Tedavi : Antibiotikler ile yapılmaktadır.

GENİTAL SİĞİL

Özel bir virüs tarafından (HPV) ,genital bölgede halk arasındaki ismi ile siğil (papilom) oluşturur.Basit şekilleri olduğu gibi çok yaygın ileri hastalık biçimleri de görülür.

     HPV Virusunun elektronmikroskopik görünümü

100’den fazla tipi olan HPV’nin yaklaşık 40 tipinin mukozal, 60 tipinin ise ciltte enfeksiyon yaptığı bilinmektedir. Mukozal enfeksiyon yapanlardan yüksek onkojenik potansiyele sahip olan 16 ve 18 no ile adlandırılan cinslerinin geni tal kansere yol açma oranı %70 iken, düşük onkojenik potansiyele sahip iken  6 ve 11 no ile adlandırılan cinslerinin geni tal kansere yol açma  oranı %90 olarak bilinmektedir.Virüs genomunun onkojenik mekanizmadan sorumlu tutulan gen leri E6  ve E7 olarak bilinmektedir. E6 geni p53′ü yıkarak, E7 ise Rb genini inaktive ederek servikal karsinogenezin gelişmesine neden olmaktadır.  HPV enfeksiyonunun dirençli olma riski yaşla beraber artmaktadır Amerika Birleşik Dev letleri‘nde her yıl yaklaşık 6.2 milyon yeni HPV  enfeksiyonu ortaya çıktığı bilinmektedir. Seksüel aktif kadın ve er keklerin yaşam boyu HPV ile enfekte olma olasılığı en az %50 olarak bildirilmiştir, bununla beraber 50 yaşı na varmış kadınların bu enfeksiyonu geçirmiş olma olasılığı en az %80‘dir HPV’nin ortalama görülme yaşı 52 olup 35-39 ve 60-64 yaşlarında  olmak üzere iki ayrı dönemde pik yapmaktadır. Kadınların- %70-80’i yaşamları boyunca en az bir kez HPV ile enfekte olur. Ülkemizde kullanılma oranı yüksek olmayan kondom ve bariyer önlemleri riski azalır, ancak tam olarak koruyucu değildir. Daha çok genç yetişkinlerde görülen bu hastalığın cinsel yaşam tarzında ortaya çıkan değişiklik lere bağlı olarak son yıllarda arttığı görülmektedir . HPV enfeksiyonu  %14,8  oranında hiç cinsel ilişkiye girme miş kadınlarda da görülebilir. Ayrıca 25-30 yaş arası sünnetsiz erkeklerde de sık görülür.

Tedavi: Siğilin kimyasal veya koter, lazer ile yakılması prensibine dayanır.Çıkarılan materyal mutlaka sitopatolojik incelemeye gönderilerek tip tayini yaptırılmalıdır.

SİFİLİS

Etken Trepaneoma pallidum olarak bilinen bir asalaktır.Labaratuar şartlarında Çini mürekkebi ile boyanır. Karanlık saha mikrokopunda incelenir.

  • Temastan 15 gün sonra 1.dönem lezyonu olan yumşak şankır görülür.Şankır cinsel organ ve etrafında ağrısız , sert , ülsere bir oluşumdur. Bu lezyondan 15 gün sonra VDRL(veye TPHA) testi müspetleşir.
  • 45 gün sonra 2.dönem başlar.VDRL %100 müspettir. Cilte Sifilis Makülosa, Sifilis Papülosa, Sifilis  pistülosa, venüs gerdanlığı, onyca syphilitica diye adlandırılan lezyonlar görülür. Ayrıca vücudun diğer organlarında örneğin göz si nirinde optik atrofi ve testislerde testüküler atrofi, omurilikte tabes dorsalis denen hastalıklara da neden olur.
  • 3.dönemde VDRL testi  %80 müspettir. Eritema tersiale, gom, sifilis .tüberosa denen lezyonların oluşumuna ne den olur. Tedavi basittir. Sa-dece başlangıçta Penicillin denen antibiotik ile yapılabilir. Bu hasta-lığın döllenme yolu ile soyu etkileyen bir özellik göstermesi de ayrı bir tehlike yaratmaktadır. Mutlaka erken tanınıp tedavi edil melidir. Evlilik öncesi de bu hastalığa ait testler istenmesi sifilisin Ulusal Sağlığımız açısından ne denli önemli olduğunu ortaya koymaktadır

                                       Sifilisde belirtileri gösteren özet liste.

AIDS:Cinsel yolla geçen, vücut savunma sistemini zayıflatan, özel bir virüsun neden olduğu bir hastalıktır. İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü veya Human Immunodeficiency Virus (HIV)  pandemik oranda küresel bir yayılıma ulaşmıştır. 33 mil yondan daha fazla insan virüse yakalanmış, 14 milyon insan hayatını kaybetmiştir

HIV girdiği vücudun, mikroplara karşı koyma yeteneğini sağlayan bağı-şıklık sistemini etkileyip yok eder. 5-15 yıl da HIV bulaştığı vücutta çeşitli hücrelere, özellikle CD4T kan hücrelerine yerleşerek çoğalır. Zarar gören CD4T hücreleri gide rek azalır ve bunun sonucu olarak vücu-dun bağışıklık sistemi yıkıma uğrar.

                                   HIV virusunun elektronmikroskopik görünümü

Lenf bezlerinde büyümeler, ağız ve deride tekrarlayan uçuk, yara ve lekeler, nedeni bilinmeyen uzun süreli ateş, gece terlemeleri, kilo kaybı, ishal, öksürük görülür. Tüberküloz, pamukçuk, diğer bakteri, mantar ve protozoon hastalıkları (fırsatçı enfeksiyonlar) ortaya çıkar.

Cinsel ilişki, kan ve anneden bebeğine olmak üzere üç yolla bulaşır. Kesin tanı için anti-HIV testi yapılır.Beyaz Amerikalıların %10’u Homo-sexua lilişki yaşamaktalar, %73’ü ömürlerinin bir döneminde 1 kez homo sexual ilişkide bulunmuşlardır.İngilterede Penil-Anal, ABD de Penil-Oral ilişki yaygın görülmektedir. Bu tür cinsel ilişki seçimleri de hastalığa ya kalanma ve klinik seyri artırmaktadır.Yazımızda hastalığın değerlendiril mesinde Homo ve hetero sexual ilişki tam ayrılmamıştır-.Homo sexual ilişkide tehkikesiz cinsel ilişki kurulmalı ve korunulma-lı.AIDS ‘in hetero sexual ilişkide de olabileceği hatırdan çıkartılmamalıdır.”

Cinsel İlişki risklerine göre 3’e ayrılır.

a)Tehlikesiz:Masaj,Masturbasyon,Yanaktan öpme b)Kısmi Tehlike:Vücut sıvılarının aktarılması c)Tehlikeli İlişki:Mukozaların işin içine girdiği ilişki

Dr.Adnan Arıcan/Üroloji Uzm.

YAŞAM HASTANESİ DERGİSİ

 

admin